Tăng trưởng các vùng kinh tế trọng điểm giai đoạn 2011-2017

Vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ) là vùng hội tụ tốt nhất các điều kiện để phát triển, có khả năng tạo lợi thế cạnh tranh, làm đầu tàu tăng trưởng để đẩy mạnh quá trình phát triển cho các vùng đó và tiến tới đảm nhận vai trò chi phối tăng trưởng đối với nền kinh tế cả nước. Theo quan điểm địa kinh tế mới để phát triển vùng KTTĐ, một quốc gia muốn trở nên phồn thịnh thì phải có một số vùng phát triển hơn những vùng khác. Đây là khía cạnh ủng hộ cho quan điểm cần phải có các vùng KTTĐ ở các nước đang phát triển theo nghĩa tạo động lực cho tăng trưởng nhanh, tích tụ các yếu tố vật chất cho quá trình thực hiện phát triển kinh tế chung của cả nước.

Như vậy, vùng KTTĐ là một bộ phận của lãnh thổ quốc gia, hội tụ các điều kiện và yếu tố phát triển thuận lợi, có tiềm lực kinh tế lớn, giữ vai trò động lực – đầu tàu lôi kéo sự phát triển chung của cả nước. Là vùng lãnh thổ nằm trong hệ thống các vùng của một quốc gia, vùng KTTĐ có tính chất và đặc điểm đặc biệt khác với các vùng địa lý khác, có đặc thù riêng về kinh tế và mang tính trọng điểm, dẫn dắt trong hệ thống các vùng. Ở nước ta, vùng KTTĐ Bắc bộ nằm trong vùng Đồng bằng sông Hồng; vùng KTTĐ miền Trung nằm trong vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung; vùng KTTĐ phía Nam nằm trong vùng Đông Nam bộ và một phần vùng Tây Nam bộ; vùng KTTĐ đồng bằng sông Cửu Long nằm trong vùng đồng bằng sông Cửu Long. Với vai trò là một vùng lãnh thổ, vùng KTTĐ của quốc gia là một phạm trù lịch sử, có thể thay đổi theo thời gian. Số lượng và phạm vi lãnh thổ của mỗi vùng KTTĐ sẽ thay đổi theo yêu cầu của chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

Các vùng KTTĐ được Đảng và Nhà nước xác định là các vùng động lực làm đầu tàu lôi kéo sự phát triển của các vùng khác trên cả nước. Hiện nay, nước ta có 4 vùng KTTĐ: vùng KTTĐ Bắc bộ, vùng KTTĐ miền Trung, vùng KTTĐ phía Nam và vùng KTTĐ đồng bằng sông Cửu Long với tổng số 24 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Quá trình hình thành và phạm vi lãnh thổ của từng vùng KTTĐ như sau:

(1) Vùng KTTĐ Bắc bộ, được thành lập theo Quyết định số 747/TTg ngày 11/9/1997 của Thủ tướng Chính phủ bao gồm thành phố Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Hưng Yên, Hải Dương. Theo quyết định số 145/2004/QĐ-TTg ngày 13/8/2004 của Thủ tướng Chính phủ về “Phương hướng và nhiệm vụ chủ yếu vùng KTTĐ Bắc bộ đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020”, vùng KTTĐ Bắc bộ được bổ sung thêm 2 tỉnh Vĩnh Phúc và Bắc Ninh. Như vậy, vùng KTTĐ Bắc bộ bao gồm 7 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là Hà Nội, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hải Dương, Hải Phòng, Hưng Yên.

(2) Vùng KTTĐ miền Trung được thành lập theo Quyết định số 1018/1997/QĐ-TTg ngày 29/11/1997 của Thủ tướng Chính phủ, bao gồm thành phố Đà Nẵng và các tỉnh Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi. Sau khi bổ sung thêm tỉnh Bình Định theo quyết định số 148/2004/QĐ-TTg ngày 13/8/2004 của Thủ tướng Chính phủ, vùng KTTĐ miền Trung bao gồm 5 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là: Thừa Thiên – Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định.

(3) Vùng KTTĐ phía Nam được thành lập theo Quyết định số 44/1998/QĐ-TTg ngày 23/2/1998 của Thủ tướng Chính phủ bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Tại Hội nghị các tỉnh vùng KTTĐ phía Nam ngày 20-21/6/2003, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định mở rộng ranh giới vùng KTTĐ phía Nam, bổ sung thêm 3 tỉnh: Tây Ninh, Bình Phước và Long An. Ngày 13/8/2004, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 146/2004/QĐ-TTg về “Phương hướng và nhiệm vụ chủ yếu vùng KTTĐ phía Nam đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020”. Đến năm 2009, sau khi bổ sung thêm tỉnh Tiền Giang, vùng KTTĐ phía Nam gồm 8 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là Thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Tây Ninh, Long An và Tiền Giang.

(4) Vùng KTTĐ đồng bằng sông Cửu Long được thành lập theo Quyết định số 492/QĐ-TTg ngày 16/04/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt đề án thành lập vùng KTTĐ đồng  bằng sông Cửu Long. Theo đó, vùng KTTĐ đồng bằng sông Cửu Long bao gồm 4 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là An Giang, Kiên Giang, Cần Thơ và Cà Mau

 

Tải báo cáo, số liệu tại đây

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *